SOFRA

2 gün önce

2 dakikada okunur

Bu kitabı yazarken, sekiz ay içinde 14.8 kayıt yapmışım bilgisayara. 1.1'den başladığımı varsayarsak, bu 100'ün üzerinde kayıt demektir. Sözün özü, bitmek bilmedi, bitmeyecekti de, bitmemeliydi de… Durumun farkına varan sevgili İrfan (Eflatun Yayınevi) eline geçen kopyayı basıverdi.

Yazdığım şeyin ne olduğunu anlatmak zor. Önce bu bir konferans konusu, sonra da bir makale oldu. Daha sonra süregiden konferanslarda içeriği değişti, o kadar değişti ki, gün geldi, ben sofrayı değil, sofra beni yazar oldu.

Kitabın girişinde de belirttiğim gibi, bu kitap sofrayı yalnız yemek yenilen bir yer olarak değil, insanın görünmeyenle, ötekiyle ve kendisini aşanla ilişki kurduğu bir sahne, hatta bir eşik olarak ele alıyor.

Bu bağlamda, bu çalışmayı mitosların ve ritüellerin açtığı ilişkisel yapılardan hareket eden mitopoetik[1] ve ontolojik bir deneme olarak tanımlayabiliriz; elbette ki akademik bir çalışma değil, böyle bir iddiası da yok.

Aztek ritüeli, Dionysos, Eucharist, Ali Sofrası, Osiris, Agape ve masonların sofraları bu sayfalarda yan yana gelseler de ne ortak bir kök içinde eritilirler ne de aynı hakikatin başka dillerdeki söylenişleri sayılırlar. Her biri yemek, sunu, kurban, lokma, kayıp, temas ve dönüşüm gibi imgeler üzerinden türlü türlü sorular açar ve bizi o soruların içinde bir yolculuğa çağırır.

Zaten aradığım da benzerliklerin ardında keşfedilecek bir birlik değildir, farklı sofraların yan yana geldiklerinde belirginleşen ilişkilerini ve farklarını izlemektir.

Metin bu yüzden doğrusal değil, sarmal ilerler. Yani, bir soruya yeniden döndüğünde onu bıraktığı yerde bulmuyor, başka bir soruya taşıyor.

Yani sofra hiç kapanmıyor.

Bu kitap da kapanmıyor; yalnızca bir yerde duruyor. Okur orada nefes alıyor, sonra da sofra yeniden kuruluyor.

[1] Mitopoetik, mitos ile Yunanca “meydana getirme, oluşturma” anlamındaki poiesis sözcüklerinin birleşiminden türemiştir. Burada mitleri yalnızca aktaran bir dili değil, simge, imge ve anlatı yoluyla yeni anlam ilişkileri kuran, deneyimin henüz kavrama sığmayan katmanlarına biçim veren düşünme ve anlatma tarzını ifade eder.